Islom moliya instrumentlari
Shariatga muvofiq moliya vositalari maqsadiga ko'ra olti guruhga bo'linadi. Quyida 20ta asosiy instrument va ularning qisqacha ta'rifi keltirilgan.
Sheriklikka asoslangan
Kapital va foyda/zararni ulush asosida taqsimlash modellari
- MusharakaMahsulotlar →
Ikki yoki undan ortiq tomon kapital qo'shadi; foyda va zarar ulush asosida taqsimlanadi.
- Kamayuvchi musharakaMahsulotlar →
Bank ulushi asta-sekin mijozga sotiladi; oxirida mulk to'liq mijozniki bo'ladi.
- MudarabaMahsulotlar →
Bir tomon kapital, ikkinchisi mehnat/boshqaruv beradi; foyda kelishilgan nisbatda.
Savdo va aktivga asoslangan
Aktiv oldi-sotdisiga asoslangan moliyalashtirish shartnomalari
- MurabahaMahsulotlar →
Bank aktivni sotib olib, foyda qo'shilgan narxda bo'lib-bo'lib sotadi.
- SalamMahsulotlar →
Tovar narxi oldindan to'lanadi, yetkazib berish keyin amalga oshiriladi.
- IstisnoMahsulotlar →
Buyurtma asosida ishlab chiqarish yoki qurilishni bosqichma-bosqich moliyalash.
- MusavamaMahsulotlar →
Tannarxi oshkor qilinmagan oddiy oldi-sotdi shartnomasi.
- TavarruqMahsulotlar →
Likvidlik olish uchun aktivni sotib olib, uchinchi shaxsga qayta sotish.
Xizmat ko'rsatish va agentlik
Vakillik, kafillik va vositachilik shartnomalari
- VakolaMahsulotlar →
Vakillik — bank mijoz nomidan kelishilgan haq evaziga ish bajaradi.
- KafolaMahsulotlar →
Kafillik — uchinchi tomon majburiyat bajarilishiga kafolat beradi.
- HavolaMahsulotlar →
Qarz yoki pul o'tkazmasini bir shaxsdan boshqasiga o'tkazish.
- Ju'alaMahsulotlar →
Ma'lum natija uchun mukofot (komissiya) to'lash shartnomasi.
Ijtimoiy va xayriya
Foizsiz va xayriya asosidagi ijtimoiy moliya vositalari
Kapital bozori va himoya
Investitsiya qog'ozlari va islomiy sug'urta
Ijaraga asoslangan
Aktivdan foydalanish huquqini ijaraga berish (lizing) modellari
Eslatma
Barcha instrumentlar riba (foiz), g'arar (haddan ortiq noaniqlik) va maysir (qimor) elementlaridan xoli bo'lishi shart. Har bir mahsulot tegishli muassasaning shariat kengashi tomonidan tasdiqlanadi.